Voorwerp van de maand november

Grote, bolvormige fles op voetring met een taps toelopende hals die eindigt in een ring en een spreidende, wijde mond. De echte opening in de hals is slechts 2,2 cm in doorsnede. Gedecoreerd in Japan met de initialen B.S. en daaronder in kleiner schrift Wn: in een cirkel op de schouder. Verder was de fles wit gelaten. De fles is overgedecoreerd in Nederland, mogelijk in Delft, met chinoiserie voorstellingen van een landschap met een processie van soldaten , figuren, paarden en een olifant met een Moor op zijn rug. Op de schouder lambrequin motieven waarin de cirkel met de initialen geïncorporeerd is.


Fles
Porselein met polychrome overdecoratie
Japan, 1680-1710
Hoogte 52 cm, diameter mondrand 9 cm, diameter voetring 19,1 cm
Keramiekmuseum Princessehof, inv.nr. NO 4625

Flessen van verschillende grootte werden regelmatig door de Compagnie besteld voor de Chirugijnswinkel op Batavia. Echter dit voorbeeld kan nauwelijks gehanteerd worden wanneer hij gevuld is en is veel groter dan de grootste flessen die in de archieven van de Compagnie genoemd worden. Het is daarom waarschijnlijk dat deze flessen als privéorder geplaatst werden en of gebruikt werden voor vloeistoffen als olie of wijn of gebruikt werden als decoratief voorwerp.

 

De initialen zouden kunnen verwijzen naar Balthasar Sweers die in 1690 Opperhoofd te Deshima was. Een paar flessen in het British Museum dragen dezelfde initialen maar dan zonder het Wn: (Willemszoon). De overdecoratie in chinoiserie stijl toont grote verfijning en vakmanschap, en was of gebaseerd op tot nu toe onbekende prenten of is een autonome mengeling van Oosterse elementen. Deze fles is een van de meest fraaie voorbeelden van het zogenoemde Amsterdams Bont.

Lit.: C.J.A. Jörg, Fine and Curious, Leiden 2003, cat.nr. 280