Aziatische Keramiek in Nederland
Zoeken in de collectie
Actueel
Tentoonstellingen & presentaties
Merken & symbolen
Bibliotheek
Stel een vraag
Prenten op porselein
The Princessehof collection of Asian ceramics
Hoge vaas op voetring, de wand geleidelijk verwijdend naar zowel de spreidende voet als de spreidende mondrand. Versierd in onderglazuur blauw met een rondom doorlopend landschap met bomen, een ruiter vergezeld door een aap met een staf, een oude man en een varken met een hark over de schouder. Onder en boven een smalle band met een onder ge glazuur ingegrifte decoratie: boven een golvende rank, onder gearceerde golven.
Het porselein van de zogenoemde overgangsperiode (circa 1630-1645) kenmerkt zich door een veelheid aan vormen en versieringen. De kwaliteit van het porselein en de glazuur is voortreffelijk, de schilderingen levendig en vaak over het gehele oppervlak gecomponeerd. Naast voorwerpen die speciaal op bestellingen voor de Nederlanders werden gemaakt, zoals zoutvaten, mosterdpotten en bierpullen, komen er veel Chinese modellen voor waarvan dit type vaas, in China een gu genoemd, in het Westen een bekervaas, een fraai uitgevoerd voorbeeld is. Bijna al het overgangsporselein is in Chinese stijl versierd; Europese invloed treft men aan in randversieringen van exportgoed waarbij het tulpmotief het meest voorkomt.
De schitterend geschilderde voorstelling op deze vaas geeft de (historische) tocht weer van de monnik Xuan Cang die in 629 naar India reisde om Boeddhistische sutras te verwerven en naar de keizer in China te brengen. Zijn avonturen werden legendarisch en al in de Song-periode (960-1279) op schrift gesteld. Wu Cheng-en (circa 1505-1580) compileerde de verhalen in zijn fameuze De reis naar het Westen. Daarin wordt ook uitvoerig verhaald over de drie helpers en metgezellen, namelijk koning aap (Monkey, Sun Wu-kong, in feite de hoofdfiguur van het verhaal), een monnik en een varken. Het verhaal is tot op de dag van vandaag enorm populair gebleven en Monkey fungeert zowel in operas en toneelstukken als in films en stripverhalen. Op deze vaas worden de reisgenoten als groep weergegeven terwijl ze door het landschap trekken. De Chinese schilder heeft zicht daarbij duidelijk gebaseerd op een houtsnede of een rolschildering.
Lit.: B. Harrisson, Keramiek uit Azië, Leeuwarden 1985, p. 75, nr. 75.
C.J.A. Jörg (red.), Oosters porselein in Nederland: Vier museumcollecties, Groningen 2003, p. 76, nr. 41