Aziatische Keramiek in Nederland
Zoeken in de collectie
Actueel
Tentoonstellingen & presentaties
Merken & symbolen
Bibliotheek
Stel een vraag
Prenten op porselein
The Princessehof collection of Asian ceramics
Schaaltje, op dikke, rond-ovale voetring, in de vorm van twee elkaar overlappende paulownia bladeren met steel in laag reliëf. De stelen zijn deels drie-dimensionaal gemodelleerd waarbij aan de rand een opening is ontstaan. Versierd in onderglazuur blauw en emailkleuren. De ondergrond is versierd met een watermotief in blauw. Ook de nerven van het bovenste blad zijn in blauw weergegeven. In groen en rood beschilderd met enkele paulownia ranken en vruchten. Op de achterkant van de wand twee maal een zwaar uitgevoerde lotusrank en twee maal drie stippen. Onder op de bodem een rechthoekig twee-karaktermerk in een dubbele omlijning. Latere restauraties aan de rand in goudlak.
Schaaltje
Japan, 1640-1650
Gemeentemuseum Den Haag
inv.nr: OC 214-zj
Fuku merk aan de onderzijde van het schaaltje.
In Japan bestond in de eerste helft van de zeventiende eeuw een kleinschalige porseleinindustrie in Arita (Kyushu) waar voor de binnenlandse markt geproduceerd werd. Behalve blauwwit werd er vanaf ongeveer 1640 ook gekleurd porselein gemaakt, waarvan dit een goed voorbeeld is. De vormgeving is heel kenmerkend voor de Japanse smaak en stijl door het gebruik van de realistisch en plastisch weergegeven bladeren, de asymmetrische vormgeving, het effect van de ondergrond waardoor het lijkt alsof de bladeren op het water drijven en de spaarzame versiering in emailkleuren. Dergelijke schaaltjes met vormen die aan de natuur ontleend zijn werden en worden in Japan gebruikt voor versnaperingen en kleine gerechten bij de maaltijd. In de Shibata collectie in het Kyushu Ceramic Museum in Arita bevinden zich drie soortelijke stukken die rond 1640-1650 gedateerd worden (ref.). Aangezien porselein uit deze periode niet geëxporteerd werd is het niet in vroege, gedocumenteerde Europese collecties zoals die van Burghley House (Stamford) of Dresden vertegenwoordigd. Dit schaaltje lijkt het enige voorbeeld te zijn van dit pre-export type in een Nederlandse museumverzameling. Het zegelmerk toont twee geformaliseerde karakters voor fuku (voorspoed, geluk) en is een vroeg voorbeeld van dit later in verschillende vormen vaak voorkomende merk.
De restauratie in goudlak van beschadigingen aan de rand is zeer waarschijnlijk in Japan uirtgevoerd, waar dit een traditionele methode is.
Refs.: H. Daendels, Japans blauw en wit porselein. Op Hollandse bestelling en in de Japanse smaak, tent. cat. Leeuwarden (Princessehof Museum) 1981, cat.nr. 137; Complete Catalogue of the Shibata Collection, cat. Arita (The Kyushu Ceramic Museum) 2003, cat.nr. 200, 201 en 221.