Voorwerp van de maand juli

Ovale plaque beschilderd in emailkleuren. Gevat in de originele Chinese gesneden en vergulde lijst naar Europees voorbeeld. De voorstelling toont een dame die haar toilet maakt, gezeten aan een tafel op een terras. Een jongetje trekt de spiegel weg, een bediende komt aanlopen met een kopje thee. Op de achtergrond is een kast zichtbaar met snuisterijen en kostbaarheden.

Plaque
China, circa 1770
Afmetingen 36 x 43,5 cm
Rijksmuseum Amsterdam
inv.nr: AK-NM-6614-C
Uit de collectie van J.Th. Royer, verworven in 1814

Deze plaque maakt deel uit van een groep van achttien soortgelijke exemplaren, gedeeltelijk op porselein geschilderd en gedeeltelijk op koper (ref.). Alle achttien stammen ze uit het bezit van J.Th. Royer. Bij recent restauratiewerk is een Chinees kladbriefje gevonden gedateerd januari 1770 achter een van de plaques, zodat we beschikken over een nauwkeurige datering. Dit jaartal sluit aan bij de schilderstijl en het past ook bij de activiteiten van Royer. Juist in deze periode legde hij namelijk contacten met hooggeplaatste VOC-dienaren in China die met de hulp van Chinese tolken objecten verzamelden voor zijn verzameling in Den Haag. Dergelijke plaques zullen als souvenir en privé handelswaar voor kooplieden en scheepsofficieren in Canton gediend hebben, en maakten geen deel uit van het porseleinassortiment van de westerse handelscompagnieën. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat zulke voorwerpen ook door Chinese kopers werden aangeschaft. De nadrukkelijk in beeld gebrachte boeken, rolschilderingen en verfijnde voorwerpen doen vermoeden dat de afgebeelde dame een courtisane is. Voor een getrouwde Chinese vrouw is deze entourage te werelds. Op de achtergrond is bovendien een terras aan de waterkant te zien waar een kan en twee kopjes op tafel staan, een ideale plaats voor het rendez-vous met een klant waarvoor de dame zich gereed maakt.

Ref.: C.J.A. Jörg & J. van Campen, Chinese Ceramics in the Collection of the Rijksmuseum, Amsterdam, London 1997, cats. 257-259