Voorwerp van de maand mei

Plastiek van een ineengedoken haas op een hoog, hol voetstuk dat gemodelleerd is als een rots of een boomstronk, begroeid met paddestoelen en plantjes. De lange oren rusten op de rug van de haas. Details zijn aangegeven in onderglazuur blauw, ijzerrood en goud, de oren zijn rood en goud, verder is de haas wit gelaten. Het voetstuk is bedekt met een vlekkerig ijzerbruin glazuur, hier en daar naar het zwart verlopend; de vegetatie is zeegroen en donkergrijs.

Haas
Japan, 1700-1730
Hoogte 21 cm, voetstuk 14,5 x 14 cm
Groninger Museum, Groningen
inv.nr: 1931-74

Figuren van mensen en dieren van Japans porselein werden voornamelijk voor de export naar het Westen vervaardigd. In het Europese interieur vormden ze een zeer gewaardeerde exotische curiositeit uit het toen zo mysterieuze Japan. Ze zullen meegenomen zijn door dienaren van de Verenigde Oost-Indische Compagnie die op het handelskantoor van de Compagnie in Decima in de baai van Nagasaki werkzaam waren. Privé kochten ze dergelijke bijzondere voorwerpen, hetzij als souvenir of geschenk, hetzij als particuliere handelswaar. De VOC kocht zulk luxe-porselein niet en had bovendien al in 1684 de handel in Japans porselein voor de Nederlandse markt beëindigd.
De haas is zowel in Japan als in China een van de twaalf dieren van de dierenriem. Hij worrdt geacht op de maan te leven en symboliseert onsterfelijkheid, magie en het verborgene. Hij bereidt daar het levenselixer voor de Onsterfelijken en wordt zelf ook heel oud. Na vijfhonderd jaar is de haas geheel wit geworden, hetgeen eveneens een associatie met de maan geeft. Zo'n witte, stokoude haas is hier kennelijk weergegeven.

Publ.: C.J.A. Jörg, Fine & Curious, Japanese Export Porcelain in Dutch Collections, Amsterdam 2003, no. 361