Voorwerp van de maand januari

Schotel op voetring, spreidende wand. Versierd in onderglazuur blauw met een sneeuwlandschap. Op de voorgrond een in het wit geklede figuur op een rijdier met een voor hem uitlopende dienaar, een bloemtak in de opgeheven hand. Achter hen een meer of rivier met bergen op de achtergrond. De buitenzijde is onversierd; onder op de bodem het zes-karaktermerk Xuande in een dubbele cirkel.

Schotel
China, circa 1643
Hoogte 4,5 cm, diameter 19,9 cm, diameter voetring 8 cm
Princessehof Leeuwarden
inv.nr: OKS 1984-62

Deze schotel is afkomstig uit de porseleinlading van een Chinese jonk, vergaan in de Zuid-Chinese Zee. In 1982-1983 werd het wrak ontdekt door Michael Hatcher. Het porselein is grotendeels geborgen en in vier veilingen in 1983-1985 bij Christie's in Amsterdam geveild.

Het zes-karakter Xuande merk aan de onderzijde van de schotel.

Een van de stukken was cyclisch gedateerd 1643 en derhalve is de gehele lading van het zogenoemde Hatcher wrak van omstreeks die tijd. Het was de eerste grote veiling van uit zee opgedoken porselein; in de jaren daarna zouden er meerdere volgen. Het belang van zo'n gesloten vondst is duidelijk: alle stukken horen bij elkaar en ontwikkelingen in stijl, fabricage en vormgeving kunnen zo beter in een context geplaatst worden. In het Hatcher wrak bleken bovendien veel tot dusver onbekende typen porselein voor te komen, onder andere een reeks van twaalf, duidelijk bij elkaar horende schotels met verschillende voorstellingen (ref.). Deze schotel is er een van; de andere zijn geveild en niet meer te traceren. Een sneeuwlandschap wordt zelden of nooit afgebeeld op porselein en dat maakt dit stuk extra bijzonder. De betekenis van de voorstellng is nog niet geheel duidelijk, wellicht is er een relatie met het thema 'op zoek naar de perzikbloesem in de sneeuw' dat bijvoorbeeld door de schilder Wang E (werkzaam rond 1500) werd afgebeeld. Anderen menen dat hier de Tang dichter Meng Haoran (689-740) is weergegeven die op zoek is naar inspiratie.
Dit stuk heeft een Xuande merk (1426-1435). Zo'n keizerlijk Ming merk geeft hier niet de periode aan waarin het is gemaakt, maar reflecteert de kwaliteit van het porselein uit de Xuande periode.

Ref.: C. Sheaf & R. Kilburn, The Hatcher Porcelain Cargoes, Oxford 1988, afb. 65 en 93.