Aanwinst Rijksmuseum Amsterdam

Onlangs ontving het Rijksmuseum een bijzonder fraai Chinees theeservies ten geschenke. Het bestaat uit thee- en koffiekoppen met onderschotels, een theepot, een theebus, een melkkan, een suikerkom, een spoelkom, koekjesschaal, lepelschaaltje en zeskantige onderschotel voor de theepot.

Alle onderdelen zijn versierd met een gekroond dubbel spiegelmonogram in geel, groen, roze, blauw email en goud; een brede en zeer zorgvuldig geschilderde rand met druivenranken en bloemtakken tooit de randen. 

Op grond van de vormen en het schilderwerk is het servies te dateren rond 1740. De initialen in de ovalen zijn met enige moeite herkend als CHTD en MVA en dankzij een aanwijzing van de schenkster kon dit in verband worden gebracht met Constantia Helena ten Damme (1694-1772) en Maurits van Aerden (1694-1746). Maurits van Aerden was lid van de Raad van Indië, het hoogste bestuursorgaan van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) in Azië en voorzitter van het college van schepenen in Batavia. Constantia Helena ten Damme stamde uit een belangrijke Zuid-Afrikaanse familie; haar vader was opperchirurgijn van de VOC en vanaf 1708 een welgestelde grondbezitter, boer volgens de plaatselijke benaming. Constantia en Maurits trouwden in 1716 aan de Kaap, waarna zij naar Batavia vertrokken. Hier woonden zij met elf lijfeigenen aan de chique Tijgergracht. Gezien het jaar van hun huwelijk, is de kans groot dat het servies besteld is om hun 25-jarige huwelijk in 1741 luister bij te zetten. Dergelijke belangrijke aankopen werden vaker gedaan bij zo'n gelegenheid en een servies met monogrammen is intiemer, meer op de eigenaren persoonlijk gericht dan een servies met de familiewapens, dat een sterkere representatieve uitstraling heeft.