Voorwerp van de maand januari

Kendi op voetring, bolvormige buik overgaand in een lange hals met een breed spreidende vlakke mondrand. Op de schouder een kleine balustervomige tuit. Versierd in onderglazuur blauw met een doorlopend landschap met wolken en een maantje. Op de ene zijde een man die op de grond zit bij een rolzetel; en een kalebas omhoog houdt om te drinken. Naast hem een knoestige boom, twee vrouwen links kijken toe. Op de andere zijde een bediende die een nukkig, gevlekt paard in bedwang houdt. Op de voorgrond een hekje. Op de hals bloeiende prunustakken en bamboe. Op de schouder een smalle ruyi-band evenals op de voorzijde van de tuit. De liprand van de mond is bruin geglazuurd evenals de mondrand van de tuit.
Kendi
China, circa 1670-1690  
Hoogte 30 cm, diameter mondrand 12,1cm, diameter voetring 12,7 cm
Gemeentemuseum Den Haag
inv.nr. OC 11-82

Een kendi is een voorwerp om uit de drinken. De vorm is oorspronkelijk uit India afkomstig, maar verspreidde zich in vele gedaanten door heel zuidoost Azië. De keramiekcentra in China, Japan, Vietnam en Thailand speelden op de vraag in en vervaardigden luxe kendis van steengoed en porselein; lokaal werden kendis van aardewerk gemaakt die het water beter koel hielden. De kendi werd gevuld door de hals en men dronk uit de tuit. In China werden geen kendis gebruikt en men produceerde ze uitsluitend voor de export. Ze zijn gewoonlijk zo'n 15 tot 20 centimeter hoog; deze kendi is dan ook een uitzonderlijk groot stuk. Bovendien heeft het een kwalitatief uitstekende beschildering in de stijl van het vroege Kangxi porselein, hier gekenmerkt door de wolken in overgangsstijl, de dynamiek van de anekdotische scènes, de ruyi-band en de halsversiering. Zo'n type versiering is op kendis ongebruikelijk (de afnemers waren vaak Islamitisch en wensten geen afbeeldingen van mensfiguren op hun vaatwerk) en bovendien lijken kendis in het Chinese export assortiment van deze tijd minder voor te komen dan in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Het is dan ook niet duidelijk hoe dit stuk geplaatst moet worden; mogelijk was het een speciaal besteld sierstuk, aangezien het in het gebruik weinig praktisch geweest zal zijn door zijn gewicht wanneer deze gevuld was. Kendis van Chinees en Japans porselein kwamen incidenteel wel naar het Westen waar ze als bloemvaas of exotisch object in het interieur een plaats kregen, maar het lijkt waarschijnlijker dat dit stuk voor een afnemer in zuidoost Azië bestemd was. Vergelijkbare exemplaren schijnen niet gepubliceerd te zijn.

Publ.: S.T. Yeo & J. Martin, Chinese Blue & White Ceramics, tent. cat. National Museum, Singapore 1978, nr. 278; R. Kilburn, Transitional Wares and their Forerunners, tent. cat. Hong Kong Museum of Art, Hong Kong 1981, cat 116