Voorwerp van de maand augustus

Peervormige schenkkan op een hoge voetring met een lang golvend plat handvat met bovenop een oog. De lange gebogen tuit is aan de bovenzijde verbonden met de hals van de kan door middel van een wolk-vormig tussenstuk. De spreidende mond heeft een opstaande rand. Versierd n onderglazuur blauw met lotusranken. Op de buik aan weerszijden een vierpasvormig paneel met een fruittak. Op de schouder eveneens een lotusrank, rond de hals een bananenblad motief. Onderaan de buik loopt een band met vakken in de vorm van een lotusblad. De tuit is beschilderd met een rankenmotief, het handvat met lingzhi (paddestoel-motief).  

Schenkkan
China, 1400-1435
Hoogte 30 cm, diameter mondrand 5,5 cm, diameter voetring 10,5 cm
Princessehof Leeuwarden
inv. nr. NO 19
Bruikleen Ottema-Kingma Stichting

De Chinese naam van deze kan is zhi hu. Het deksel ontbreekt, maar was oorspronkelijk verbonden met een kettinkje aan de rand van het handvat. De vierbladige ruit is een veelvuldig gebruikt motief dat uit de Yuan-dynastie (1279-1368) stamt. De complexiteit van het in horizontale lagen verdeelde decor is eveneens karakteristiek voor deze periode. Een vrijwel identieke kan is in 1982 door archeologen gevonden in Jingdezhen, het grote porseleincentrum in de provincie Jiangxi, en wel in de bodemlaag die uit de periode van keizer Xuande (1426-1435) dateert (ref. Hong Kong). Uit deze en andere vondsten is het duidelijk geworden dat dit type kan gedurende de Yongle (1403-1424) en Xuande perioden vervaardigd werd in de keizerlijke porseleinfabrieken van Jingdezhen. Dat betekent overigens niet dat het keizerlijk hof de uiteindelijke bestemming was van alle producten uit deze oven. Ook diplomatieke giften werden hier vervaardigd en werden door het Hof geschonken aan diverse overzeese relaties om er tribuutbetalingen voor terug te ontvangen. Met name keizer Yongle initieerde veel reizen naar het westen hetgeen in de porseleinindustrie resulteerde in vele op Perzië en het Nabije Oosten geïnspireerde vormen, zoals deze kan, die op een metalen voorbeeld gebaseerd is. De elegante en kunstig geschilderde kannen verschenen ook in een onderglazuur koperrood decor, of monochroom wit geglazuurd met een in gegrift decor.

Publ.: B. Harrisson, Keramiek uit Azie, Leeuwarden 1985, p.37, nr. 32
Refs.: J.A. Pope, Chinese Porcelains from the Ardebil Shrine, Washington 1956, pl. 54, nr. 29.427; Imperial Porcelain of the Yongle and Xuande Periods. Excavated from the Site of the Ming Imperial Factory at Jingdezhen, tent. cat. Hong Kong Museum of Art, Hong Kong 1989, afb. 80