Voorwerp van de maand juni

Kom op voetring, spreidende wand, versierd in onderglazuur blauw. Binnenin op de bodem een rozet in een dubbele cirkel. Op de wand zowel aan de binnen- als op de buitenzijde een rank met hibiscus bloemen en bladeren. Onder op de bodem het zes-karaktermerk Chenghua in een dubbele cirkel.

Kom
China, 1465-1487
Hoogte 7,2 cm, diameter rand 14,6 cm, diameter voetring 5,5 cm
Gemeentemuseum Den Haag
Inv. nr. OC 132-34

Deze zogenaamde 'paleiskom' hoort tot een groep fijn geschilderde kommen met een spaarzame, soepel verlopende versiering die veel van het smetteloze, helder witte porselein vrijlaat. Het blauw is krachtig en subtiel aangebracht, het glazuur is transparant, de kom zelf is dun en perfect gevormd. De naam 'paleiskom' is een twintigste-eeuwse term, maar het is heel goed denkbaar dat dergelijke kommen, voorzien van een keizerlijk merk, inderdaad onderdeel waren van de bestellingen van het hof in Beijing.
Onder keizer Chenghua (1465-1487) werd minder porselein gemaakt dan tijdens de regering van zijn voorganger Xuande (1426-1435). Toch was al in zijn tijd dit porselein befaamd om de hoge kwaliteit. Recent hebben opgravingen in Jingdezhen, het porseleincentrum in de provindie Jiangsi, dat sinds de veertiende eeuw het grootste deel van de porseleinproductie leverde, meer informatie opgeleverd over de vormen en versieringen die tijdens de regeerperiode van keizer Chenghua gemaakt werden. Ook paleiskommen werden daarbij opgegraven, waaronder een exemplaar dat bijna identiek is aan deze kom (ref. Krahl). Er zijn zes andere exemplaren bekend: in het British Museum, de Percival David Collection in Londen en elders (ref. Harrison-Hall). Tijdens de Wanli-periode (1573-1619) werden dergelijke kommen geďmiteerd, maar het verschil is duidelijk te zien. Blauw-wit Chenghua porselein is zeldzaam. Buiten China en Taiwan waren er in 1995 slechts 84 stukken in verzamelingen wereldwijd bekend (J. Thompson in ref. Krahl, p. 111).

Publ.: B. Jansen, Chinese ceramiek, cat. Haags Gemeentemuseum, Lochem 1976, cat. 138.
Refs.: J. Harrison-Hall, Catalogue of late Yuan and Ming Ceramics in the British Museum, London 2001, nrs. 6.3-6.7; R. Krahl, ed., The Emperor's Broken China. Reconstructing Chenghua Porcelain, tent. cat. Sotheby's London, 2001, p. 64, nr. 69.