Voorwerp van de maand april

Kalebasvormige vaas op een voetring, versierd in onderglazuur koperrood met afhangende takken van kalebasranken met bladeren en kleine vruchten; tussen de ranken vliegende vleermuizen.

Kalebas vaas
China, tweede helft 18^de eeuw
Hoogte 34 cm, diameter mondrand 5,2 cm, diameter voetring 10,3 cm
Rijksmuseum Amsterdam
inv. nr. AK-RAK-1979-1

Behalve het blauw dat met kobalt-oxide verkregen wordt, het bruin en het celadon-groen die op ijzer-oxide gebaseerd zijn, is ook het rood dat met koper-oxide verkregen wordt. Dit is een kleur die onder het glazuur kan worden aangebracht en de hoge oventemperatuur verdraagt die voor het vervaardigen van porselein noodzakelijk is.
Het is echter veel gevoeliger dan de andere kleuren voor de juiste dosering van het pigment, de oventemperatuur en het kritische zuurstofgehalte van de lucht in de oven. Kleine schommelingen resulteren al in grijzige of groenige verkleureingen en een mooi, diep helder rood is erg lastig te krijgen. Waarschijnlijk is dat de reden waarom - na een bloeiperiode in de veertiende en begin vijftiende eeuw - de toepassing hiervan vrijwel geheel stopte. Aan het eind van de zeventiende eeuw echter volgde een opleving, rood en blauw werden nu ook vaak gecombineerd. Deze vaas is een prachtig voorbeeld van de hernieuwde productie van koperrood uit deze latere bloeiperiode.
Het stuk heeft een betekenisvolle vorm en decoratie. De kalebas is een Daoistisch symbool van magische krachten, de twee bollen staan voor de vereniging van hemel en aarde. De vleermuis duidt op voorspoed en geluk.

Publ.: P. Lunsingh Scheurleer, Asiatic Art in the Rijksmuseum Amsterdam, Amsterdam 1985, nr. 64; C.J.A. Jörg & J. van Campen, Chinese Ceramics in the Collection of the Rijksmuseum Amsterdam, London 1997, cat 137.